Նորվեգիայի պատմության ամենամեծ դավաճանն ու Եվրոպայի դավաճանության խորհրդանիշը

Վիդկուն Քվիսլինգ (1887-1945) նորվեգացի քաղաքական գործիչ էր, որն առավել հայտնի էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Նացիստական Գերմանիայի հետ համագործակցելու իրողությամբ։

Փոքրիկ պատմական դաջեստ. Քվիսլինգը 1933 թ. հիմնադրել է «Ազգային միասնություն» կուսակցությունը։ Իր ժողովրդի հավաքական կամքին հակառակ համագործակցել է թշնամական Նացիստական Գերմանիայի հետ և 1942-1945թթ. զբաղեցրել է Նորվեգիայի վարչապետի պաշտոնը: Իշխանավարման ընթացքում Վ. Քվիսլինգը, համարելով իրեն անսխալական, հորինել է նաև նոր կրոն, որը անվանել է` «ունիվերսալիզմ»: Այնուհետև Նորվեգիան անվանել է Նոր Նորվեգիա և մերժել է ուղղափառ քրիստոնեության հիմնական ուսմունքները` առաջարկելով նոր տեսություն՝ «ունիվերսալիզմ», որ պետք է դառնար Նորվեգիայի պաշտոնական պետական կրոնը:

Նորվեգիայի ժողովուրդը սկսում է նրան ատել, չի ընդունում և համարում է ոչ ադեկվատ անձնավորություն, իսկ իշխանավորները և նրանց մերձավորները Քվիսլինգին համարում են հանճարեղ և իմաստուն անձնավորություն:

Ինչևէ. Եվ քանի որ Քվիսլինգը լեգիտիմ չէր, 1945-ին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին, նա և իր կոլաբորանտ, խամաճիկ իշխանավորները ձերբակալվում են Նորվեգիայի ազատագրումից հետո։ Վերջիններս դատապարտվում են դավաճանության, ռազմական հանցագործությունների և հանցավոր գործողությունների համար։ 1945թ., հոկտեմբերի 24-ին Քվիսլինգը մահապատժի է ենթարկվում` գնդակահարվելով Օսլոյի Ակերսհուս ամրոցում։

Քվիսլինգի թողած ժառանգությունը

Քվիսլինգ անունը Եվրոպայում դարձել է դավաճանության խորհրդանիշ։ «Quisling» բառն օգտագործվում է որպես դավաճան նշանակող տերմին, հատկապես այն մարդկանց նկատմամբ, ովքեր համագործակցում են օկուպանտների հետ։ Նրա գործողությունները մնում են որպես պատմական դաս՝ իշխանության մնալու համար ազգային արժեքները զոհաբերելու վտանգների մասին։

Գրիգոր Գրիգորյան

Մեկնաբանություններ